Gids · leestijd 8 min · kopfoto: de Schadijkse Bossen bij Meterik, Klankbeeld, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0 (verkleind)
Let op (stand oktober 2026): De Boshuizerbergen zijn weer open na de grote natuurbrand van afgelopen zomer; Het Limburgs Landschap adviseert om op de witte wandelroute te blijven. In de Mariapeel en de Deurnsche Peel zijn er afsluitingen tijdens de vogeltrek, van 15 oktober tot 30 november, en in de winterperiode, van 15 oktober tot 15 maart; de regels staan bij Staatsbosbeheer. In het Schuitwater wordt in oktober 2026 de vlonderbrug vervangen; kijk vooraf op pieterpad.nl of het pad weer open is.
Noord-Limburg heeft rivierduinen met heide en vennen langs de Maas, moerasbos en veen rond Horst en Venray, en in de kop bij Mook een stuwwal: een heuvelrug die een gletsjer in de ijstijd opduwde. Deze gids loopt de gebieden per plaats langs, te beginnen bij Horst en Venlo. De afstanden zijn die van de beheerder; de link bij elk gebied gaat naar diens site. Uit Beesel en Peel en Maas is nog geen gebied opgenomen.
- Bij Horst: het Schuitwater (2,5, 5,5 of 9,1 kilometer) en de Schadijkse Bossen (11,5 kilometer).
- Bij Venlo: de Groote Heide (6 kilometer), de Ravenvennen (5 kilometer) en Landgoed Arcen (10,4 kilometer).
- Langs de Maas: De Hamert (4,5 kilometer) en het Reindersmeer (7,8 kilometer).
- Kort: het Zon over de Peel pad bij Griendtsveen (1,1 kilometer) of Moerasbos in het Schuitwater (2,5 kilometer).
- Met kinderwagen of rolstoel: het Familiepad bij het Reindersmeer (3 kilometer).
- Met de hond los: de Schadijkse Bossen, de Groote Heide, het Bergerbos en de Mookerheide; zie onderaan.
Rond Horst en Venray
Het Schuitwater, bij Broekhuizen en Lottum, is een erfenis van de Maas, die hier tot in de laatste ijstijd stroomde. Turfgravers lieten er twee langgerekte plassen achter. Er liggen drie routes: Moerasbos (rood, 2,5 kilometer), Bos en heide (donkerblauw, 5,5 kilometer) en Schuitwaters (groen, 9,1 kilometer). De blauwe gaat over een lange knuppelbrug, een pad van planken boven de natte grond, door het elzenbroekbos. De paden zijn onverhard. Ook het Pieterpad loopt door het gebied.
Het Schuitwater in 2021: een pad van planken met gaas erop, door het natte bos met hoog gras. Foto: Lthelion, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0 (bijgesneden)
Ten westen van Horst, bij Meterik, liggen de Schadijkse Bossen: 525 hectare bos en heide. In het hart is in 2006 weer een grote open plek gemaakt, de Schaaks Heide, waar Kempische heideschapen grazen. Het Boswachterspad van 11,5 kilometer volgt groene paaltjes vanaf de parkeerplaats aan de Gusseweg in Meterik, grotendeels over onverharde paden. In Horst zelf kun je ook wandelen in de Kasteelse Bossen, het Kasteelpark Ter Horst.
De Deurnsche Peel en de Mariapeel zijn resten van een reusachtig hoogveen. Bij Griendtsveen, aan de rand van de Deurnsche Peel, begint op parkeerplaats De Halte het Zon over de Peel pad (geel, 1,1 kilometer). Daar ligt ook het Peelvenenpad (donkerblauw, 3,3 kilometer). De beheerder raadt er in de herfst en de winter laarzen of waterdichte schoenen aan. In de Mariapeel liggen een groene route van 2,8 kilometer en een rode van 2,9 kilometer, langs vennen en heidevelden waar geiten en runderen grazen. De rode loopt langs de geitenstal en is van eind maart tot en met half mei niet toegankelijk, omdat de geiten dan jongen krijgen.
Bij Venray, tussen Smakt en Oostrum, liggen de Boshuizerbergen. De kern is een jeneverbessenbos met meer dan 4.000 exemplaren, volgens Het Limburgs Landschap het grootste van Zuid-Nederland. Eromheen ligt vooral aangeplant naaldbos, met op enkele plekken nog actief stuifzand. De witte route is 5,5 kilometer en start bij de T-splitsing van de Sint Jozeflaan en de Maasheseweg in Smakt.
Rond Venlo
Ten oosten van Venlo, tegen Duitsland aan, ligt de Groote Heide: ruim 250 hectare, grotendeels heide. Er zijn drie routes gemarkeerd. Die van 6 kilometer start bij Gasterij Groote Heide aan de Hinsbeckerweg 55 en komt langs een vliegveld uit de Tweede Wereldoorlog. In het gebied liggen ook resten van een dubbele landweer: twee aarden grenswallen uit de late middeleeuwen. Het Jammerdal, tussen Venlo en Tegelen, heeft door klei- en zandwinning grote hoogteverschillen, waterpartijen en vergezichten. Aan de noordkant van de stad ligt het Zwart Water, aan de Schandeloselaan: bos rond de Venkoelen, een plas die door turfwinning is ontstaan.
De Ravenvennen bij Lomm zijn bijna 400 hectare met enkele tientallen vennen, omringd door heide en droog bos. De route van 5 kilometer start bij De Voort, op de kruising van de Bongveldweg en de Voortbeekstraat in Lomm, en komt langs de Witte Berg, een rivierduin met open zand. Landgoed Arcen heeft gevarieerde bossen met veel oude eiken en vennen. De route van 10,4 kilometer start op de kruising van de Lange Heg en de Lingsforterweg in Arcen en komt langs de uitkijktoren bij het Straelens Broek en langs Fort Hazepoot.
Net over de grens bij Venlo
Aan de Duitse kant van de grens ligt Naturpark Schwalm-Nette. Twee gebieden daar zijn opengesteld voor wandelaars. Het Brachter Wald bij Brüggen is ongeveer 1300 hectare heide en bos op stuifduinen. Tot 1996 was het een streng afgesloten munitiedepot van het Britse Rijnleger. Er staat een hek omheen, maar je mag er wandelen en fietsen. De Biologische Station Krickenbecker Seen verzorgt het beheer en heeft ook rondwandelingen uitgezet bij de Krickenbecker Seen in Nettetal: vier meren, oude turfputten, rond Schloss Krickenbeck. Het Infozentrum aan de Krickenbecker Allee 36 ligt direct aan de wandelparkeerplaats, en de kaart staat als pdf op de site. In de natuurreservaten van het Naturpark moet de hond aan de lijn en blijf je op de paden.
Het Brachter Wald in juni: heide die nog moet bloeien, een zandige geul in het midden en groepen naaldbomen eromheen. Foto: © Steffen Schmitz (Carschten) / Wikimedia Commons / CC BY-SA 4.0 (verkleind en bijgesneden)
Langs de Maas: de Maasduinen in Bergen en Gennep
De Maasduinen zijn een langgerekte keten van heide, bos en vennen tussen Gennep en Venlo, volgens Het Limburgs Landschap de langste rivierduinengordel van Nederland. Een belangrijk deel is nationaal park, met 17 wandelroutes langs gekleurde paaltjes. Het park heeft meerdere beheerders, dus de routes staan per deelgebied op een andere site. Van zuid naar noord:
Bij Wellerlooi ligt Landgoed de Hamert, een vrijwel aaneengesloten complex van droge heide, natte heide en vennen. De droge heide ligt overwegend op paraboolduinen: stuifduinen die volgens het nationaal park 15 tot 25 meter hoog kunnen zijn. De route van 4,5 kilometer start op parkeerplaats P1 aan de Twistedenerweg 2 en komt langs het hoogveengebied Pikmeeuwenwater en een van de grootste grafheuvels van Nederland. Er grazen runderen en een schaapskudde: houd minimaal 25 meter afstand.
Het Pikmeeuwenwater op De Hamert: de vennen liggen in de laagte, het bos pas aan de horizon. Foto uit 2008: Chris Peel, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 (verkleind en bijgesneden)
Tussen Well en Nieuw-Bergen ligt het Reindersmeer, met Bezoekerscentrum De Maasduinen in een oude sluis. Daar begint de rode route van 7,8 kilometer; als het trekpontje vaart, kun je hem inkorten tot 4 kilometer, maar bij laag water ligt het uit de vaart. Ook het Familiepad van 3 kilometer begint er. De rode route staat op deze site beschreven in Maasduinen: rivierduinen rond het Reindersmeer.
Het Reindersmeer, van een beboste helling af gezien: tussen de dennen door zie je het water, met in het midden een loopbrug. Foto: Trougnouf (Benoit Brummer), Wikimedia Commons, CC BY 4.0 (verkleind)
.jpg){kind=link}
Bij Afferden beheert Staatsbosbeheer het Bergerbos en Bleijenbeek, 800 hectare in het noorden van het nationaal park. De groene wandelroute Maasduinen is er ruim 12 kilometer lang en komt langs het Zevenboomsven en de uitkijktoren. De Gennepse Hei is het noordelijkste deel van de Maasduinen: bos dat overwegend uit eiken bestaat, met één ven. De route van 9,8 kilometer start op de kruising van de Stiemensweg en de Kraaiheide in Gennep.
De kop: Mookerheide en Sint-Jansberg
In de kop van de regio, bij Molenhoek, ligt de Mookerheide van Natuurmonumenten: heidevelden, bos en twee schansen uit de 17e eeuw, met een uitkijktoren op de Mookerschans. De route Twee Schansen is 5 kilometer en volgt gele pijltjes vanaf de parkeerplaats aan de Heumensebaan 2. Het terrein is heuvelachtig, dus je moet goed ter been zijn. Volgens Natuurmonumenten loop je vanaf station Mook-Molenhoek in enkele minuten naar de route. Ze staat op deze site beschreven in Mookerheide: twee schansen en een slagveld.
De Mookerheide eind juli: struikheide in bloei op de voorgrond, en daarachter het vlakke land in de diepte. Foto: Roger Veringmeier, Wikimedia Commons, CC BY 4.0 (verkleind en bijgesneden)
De Sint-Jansberg bij Plasmolen is een landgoed op de stuwwal, met een beboste helling, een watermolen, moeras en akkers. Natuurmonumenten zet de routes hier bewust niet online, omdat het te druk werd. Je vindt ze bij de ingangen; parkeren kan in Plasmolen aan de Witteweg en de Rijksweg.
De hond, en zelf een ronde maken
Op de gemarkeerde routes van de beheerders in deze gids mag de hond mee aan de lijn. Los mag hij alleen waar de beheerder dat aangeeft. Dat is onder meer op de hondenloslooproute van 2,4 kilometer in de Schadijkse Bossen, rond de gasterij op de Groote Heide, in het Bergerbos (vanaf parkeerplaats Zevenboomsven aan de Kapelstraat in Afferden), bij het Eendenmeer in Nieuw-Bergen en op de hondenloslooproute bij de Mookerschans.
Zelf een ronde samenstellen van wandelknooppunt naar wandelknooppunt kan met de routeplanner van Visit Noord-Limburg; voor Venray en Peel en Maas staat de planner bij Hart van Limburg. Het Pieterpad (wit-rood) en het Maas-Niederrheinpad (geel-rood) lopen ook door de streek.
Ken je de streek nog niet, begin dan dicht bij huis met een gemarkeerde ronde met een duidelijk startpunt. Bij Venlo is dat de Groote Heide (6 kilometer, vanaf de gasterij) of de Ravenvennen (5 kilometer, vanaf De Voort in Lomm). Bij Horst is het het Boswachterspad vanaf de Gusseweg in Meterik, als 11,5 kilometer je niet te lang is. Verderop staan twee routes op deze site uitgeschreven: de rode route rond het Reindersmeer en de Twee Schansen op de Mookerheide. Kijk voor je vertrekt nog even op de pagina van de beheerder of er iets is afgesloten.