De nuchtere 72-uursgids: wat je al in huis hebt

Gids · leestijd 6 min · advies: Rijksoverheid, stand oktober 2026 · kopfoto: James Case, Wikimedia Commons, CC BY 2.0, bijgesneden

De overheid adviseert elk huishouden een noodpakket: de spullen waarmee je het de eerste 72 uur van een noodsituatie thuis volhoudt. Bij dat advies staat een zin die het werk kleiner maakt: de meeste spullen heb je waarschijnlijk al in huis. Dit stuk loopt de lijst langs, zodat je kunt nagaan wat er bij jou al ligt en wat je nog moet halen.

Drie dagen thuis, zonder kant-en-klaar pakket

Het advies is dat je je de eerste 72 uur, drie dagen, thuis kunt redden en voor elkaar kunt zorgen. De reden: vallen in heel Nederland systemen uit, dan gaat niet alles op hetzelfde moment weer aan en kunnen hulpdiensten niet overal tegelijk zijn. Een noodsituatie kan langer duren, maar het advies blijft 72 uur: in die drie dagen kan de overheid hulp beter organiseren en actuele informatie verspreiden. De lijst, de hoeveelheid water en de bedragen hieronder zijn gelezen in oktober 2026; de actuele versie staat op denkvooruit.nl.

Je hoeft er geen pakket voor te kopen. De overheid geeft geen keurmerk aan kant-en-klare noodpakketten en geen advies over merken; ze adviseert juist het pakket zelf samen te stellen.

De lijst, en wat er waarschijnlijk al ligt

Dit is de lijst zoals hij op denkvooruit.nl staat:

• Flessen water. Denk aan 3 liter per persoon per dag.
• Eten dat lang houdbaar is, zoals noten, groente in blik en gedroogd fruit.
• Blijf op de hoogte via een radio op batterijen en mobiel met powerbank.
• Zaklamp met extra batterijen, kaarsen en lucifers.
• EHBO-doos met gebruiksaanwijzing.
• Dekens om warm te blijven.
• Fluitje om hulpdiensten te laten weten waar je bent.
• Contant geld.
• Gereedschap, zoals hamer, zaag en kniptang.
• Desinfecterende gel, wc-papier, natte doekjes, maandverband, tandpasta en tandenborstel.
• Kopieën van identiteitsbewijzen en een lijstje met belangrijke telefoonnummers.
• Reservesleutels van huis en auto.

Daar komt bij wat alleen voor jouw huishouden geldt: medicijnen, babyvoeding, eten en drinken voor huisdieren. Gebruik je medicijnen, vraag het herhaalrecept dan ongeveer twee weken van tevoren aan. Voor een huisdier reken je 50 milliliter water per kilo lichaamsgewicht per dag. Het informatieboekje "Bereid je voor op een noodsituatie" noemt ook een plattegrond of kaart van je stad, dorp of buurt.

Als spullen die je waarschijnlijk al in huis hebt, noemt de overheid zelf: flessen water, houdbaar eten, een zaklamp met batterijen, een powerbank, een klein EHBO-setje, contant geld, een deken, lucifers en gereedschap. De vraag die ze erbij stelt: is het genoeg voor 72 uur? Het gereedschap is bedoeld om een doorgang vrij te maken; het hoeft niet in een aparte tas, als je maar weet waar het ligt.

Water: 3 liter per persoon per dag

De lijst zegt "denk aan 3 liter per persoon per dag"; het boekje noemt dat een minimum. WML, het drinkwaterbedrijf van Limburg, rekent het voor: minstens 9 liter per persoon voor drie dagen, waarvan 6 liter om te drinken en 3 liter om eten te maken. Water om je te wassen of de wc door te spoelen zit daar niet in.

Flessenwater blijft ongeopend vaak jaren goed. Kraanwater kan ook. WML heeft er een stappenplan voor. De kern: schone handen, schone flessen of jerrycans die goed dicht kunnen, de datum erop, en koel en donker wegzetten. Ververs zelf getapt water elk half jaar.

Valt het water uit zodra de stroom uitvalt? Volgens WML niet: drinkwaterbedrijven hebben een eigen stroomvoorziening en kunnen 10 dagen zelf water blijven leveren. Woon je in een flat hoger dan de derde verdieping, dan kan het wel zijn dat je tijdelijk minder of geen water hebt. In hoge gebouwen zorgt vaak een pomp voor de waterdruk, en die werkt niet zonder stroom. Komt er langer dan 24 uur geen water uit de kraan, dan leveren de drinkwaterbedrijven nooddrinkwater op punten in je gemeente. Dat haal je zelf op: zorg dat je er een schone emmer, lege flessen of een jerrycan voor in huis hebt.

Eten, en waarom de brander buiten blijft

Als voorbeelden van houdbaar eten noemt het advies houdbare melk, havermout, pinda's, pasta of rijst en ingeblikte groente, fruit, bonen en vis. Een hoeveelheid staat er niet bij, en hamsteren is niet nodig. Volgens het Voedingscentrum hoeft het geen aparte voorraad te zijn: je kunt producten gebruiken en daarna weer aanvullen, een rollende voorraad. Leg er een blikopener bij. Valt de stroom uit, eet dan eerst wat in de koelkast en de vriezer ligt en begin daarna aan de blikken en potten. Houd de deuren dicht: het Voedingscentrum schat dat een gesloten koelkast eten ongeveer 4 uur veilig koel houdt en dat een volle vriezer vaak ongeveer 48 uur koud blijft.

Een gasbrander staat niet op de lijst. Op de vraag waarom niet, antwoordt de overheid: "Het noodpakket moet voor iedereen eenvoudig en veilig zijn. Een kooktoestel of andere open vuur bron vraagt om meer middelen en brengt veiligheidsrisico's mee. Bij stroomuitval kun je een alternatief kooktoestel of open vuur gebruiken, maar doe dit altijd buiten. De ventilatie in huis werkt dan niet. Schadelijke rook en gassen blijven dan binnen hangen en zijn gevaarlijk."

Dat geldt ook voor de kampeerbrander die je al hebt: koken doe je er buiten mee, niet in huis. Het Voedingscentrum zegt over een campinggaspit of barbecue hetzelfde: gebruik deze alleen buitenshuis. Kun je niet buiten koken, bijvoorbeeld omdat je in een flat woont, zorg dan voor genoeg eten dat je niet hoeft te verwarmen, zoals wraps, knäckebröd en groente uit blik of pot die ook koud lekker is.

Licht, radio en contant geld

Voor licht noemt het boekje een zaklamp of hoofdlamp met volle batterijen, op een vaste plek waar je makkelijk bij kunt, en enkele kaarsen met lucifers of een aansteker, veilig en droog bewaard.

De radio staat op de lijst omdat de regionale publieke omroep kan blijven uitzenden als stroom en internet zijn uitgevallen. Het advies is een radio op batterijen, zonne-energie of met een dynamo, zoals op de foto bovenaan, die FM of DAB ontvangt; het merk maakt niet uit. In Limburg is de zender L1: op FM 100.3 (zender Roermond) of 95.3 (zender Emmaberg), op DAB in netwerk 7C. Stel je radio er alvast op af. De zender voor elke andere provincie staat in het overzicht op denkvooruit.nl. Zonder radio op batterijen kun je de autoradio gebruiken.

Het advies voor contant geld is 70 euro per volwassene en 30 euro per kind voor de eerste 72 uur. Het bedrag is een richtlijn; kijk naar wat binnen je eigen budget past. Je hoeft het niet in één keer te pinnen: neem de komende maanden af en toe wat op en leg wisselgeld opzij. Verschillende biljetten en munten zijn handig, omdat je dan zoveel mogelijk gepast kunt betalen.

Een klein biljet en losse munten: daarmee betaal je gepast. Foto: Santeri Viinamäki, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, bijgesneden

Wat je als wandelaar of kampeerder al hebt

Wie wandelt of kampeert, heeft waarschijnlijk een deel van het advies al in de kast liggen. De hoofdlamp staat erin. Om warm te blijven noemt het boekje extra dekens, slaapzakken en warme kleding; hoe je kleren in lagen draagt, lees je in het laagjessysteem. En om het pakket in te bewaren noemt het advies een waterdichte verpakking zoals een rugzak, die je makkelijk meeneemt als je plotseling weg moet. De kampeerbrander hoort niet in dat rijtje: hij staat niet op de lijst, en je kookt er alleen buiten op.

De volgende stap: loop met de lijst door je huis en schrijf op wat ontbreekt. Bewaar alles op een plek waar je goed bij kunt en loop het elk half jaar na.